درباره يبوست(‌Constipation)


• توضيح‌ کلي‌  

يبوست‌ عبارت‌ است‌ از اجابت‌ مزاج‌ دشوار، ناراحت‌کننده‌، يا با فاصله‌ زياد، که‌ سفت‌ و خشک‌ باشد. در بسياري‌ از مردم‌، يبوست‌ خطري‌ به‌ همراه‌ ندارد، اما گاهي‌ شايد نشان‌ دهنده‌ يک‌ بيماري‌ زمينه‌اي‌ باشد.

• علايم‌ شايع‌ 

اجابت‌ مزاج‌ در افراد مختلف‌، متفاوت‌ است‌. هر کدام‌ از موارد زير مي‌تواند علامت‌ يبوست‌ باشد:
*سفتي‌ مدفوع‌
*زور زدن‌ به‌ هنگام‌ اجابت‌ مزاج‌
*درد يا خونريزي‌ به‌ هنگام‌ اجابت‌ مزاج‌
*احساس‌ عدم‌ دفع‌ کامل‌ پس‌ از اجابت‌ مزاج‌

• علل‌

*ناکافي‌ بودن‌ نوشيدن‌ مايعات‌
*ناکافي‌ بودن‌ فيبر در رژيم‌ غذايي‌. فيبر باعث‌ حجيم‌ شدن‌ مدفوع‌ و نگهداري‌ آب‌ در آن‌ مي‌شود و به‌ اين‌ ترتيب‌ مدفوع‌ نرم‌ و به‌ راحتي‌ دفع‌ مي‌شود.
*عدم‌ فعاليت‌؛ افسردگي
*کم‌کاري‌ تيروييد
*زياد شدن‌ کلسيم‌ خون
*شقاق‌ و زخم‌ مقعدي‌
*نارسايي‌ مزمن‌ کليه
*کمردرد
*سرطان‌ روده‌ بزرگ‌ يا راست‌ روده‌
*نشانگان‌ روده‌ تحريک‌پذير (کوليت‌ عصبي‌)
 
• عوامل‌ افزايش‌دهنده‌ خطر 


*استرس‌
*وجود يک‌ بيماري‌ که‌ نيازمند استراحت‌ کامل‌ در رختخواب‌ باشد. 
*مصرف‌ بعضي‌ از داروها، از جمله‌ بلادونا، مسدودکننده‌هاي‌ کانال‌ کلسيم‌، مسدودکننده‌هاي‌ بتا    آدرنرژيک‌، ضدافسردگي‌هاي‌ سه‌ حلقه‌اي‌، مخدرها، آتروپين‌، آهن‌، و داروهاي‌ ضد اسيد  پشت‌ ميزنشيني‌ و عدم‌ تحرك

 • پيشگيري‌

*يک‌ رژيم‌ غذايي‌ متعادل‌ و پر از فيبر غذايي‌ داشته‌ باشيد. 
*به‌ طور منظم‌ ورزش‌ کنيد.
*روزانه‌ حداقل‌ 8 ليوان‌ آب‌ بنوشيد.
 
• عواقب‌ مورد انتظار


معمولاً با ورزش‌، رژيم‌ غذايي‌، و نوشيدن‌ مايعات‌ به‌ اندازه‌ کافي‌، خوب‌ مي‌شود.

• عوارض‌ احتمالي‌

بواسير؛ وابستگي‌ به‌ مسهل‌ها (يعني‌ بدون‌ آنها بيمار همواره‌ يبوست‌ دارد).
فتق‌ به‌ علت‌ زورزدن‌ بيش‌ از حد
افتادگي‌ رحم‌ يا راست‌ روده‌
کوليت‌ اسپاستيک‌؛ انسداد روده‌
يبوست‌ مزمن‌


  درمان‌


• اصول‌ کلي

خود را به‌ يک‌ وقت‌ مشخص‌ در روز براي‌ اجابت‌ مزاج‌ عادت‌ دهيد. بهترين‌ موقع‌ معمولاً در عرض‌ يک‌ ساعت‌ پس‌ از صبحانه‌ است‌. به‌ هنگام‌ اجابت‌ مزاج‌ عجله‌ نکنيد. حداقل‌ 10 دقيقه‌ بنشينيد، بدون‌ توجه‌ به‌ اين‌ که‌ اجابت‌ مزاج‌ انجام‌ گرفته‌ است‌ يا خير.
نوشيدن‌ آب‌ داغ‌، چاي‌، يا قهوه‌ ممکن‌ است‌ به‌ تحريک‌ روده‌ کمک‌ کند.

اگر يبوست‌ 4-3 روز ادامه‌ پيدا کند، مي‌توانيد از تنقيه‌ يک‌ بار مصرف‌ براي‌ رفع‌ موقتي‌ آن‌ استفاده‌ کنيد. اگر مايل‌ نيستيد از محصولات‌ تنقيه‌ تجاري‌ استفاده‌ کنيد، مي‌توانيد اين‌ کار را بکنيد: ـ يک‌ حصير يا کفي‌ را در وان‌ يا کف‌ حمام‌ پهن‌ کنيد؛ ـ يک‌ کيسه‌ تنقيه‌ را با آب‌ ولرم‌ پر کنيد؛ ـ کيسه‌ تنقيه‌ را طوري‌ آويزان‌ کنيد که‌ ارتفاع‌ آن‌ بيشتر از حدود 75 سانتيمتر از کف‌ حمام‌ نباشد؛ ـ به‌ پهلوي‌ چپ‌، روي‌ حصير يا کفي‌ دراز بکشيد؛ ـ نوک‌ تنقيه‌ را به‌ ملايمت‌ در مقعد فرو کنيد؛ ـ اجازه‌ دهيد آب‌ به‌ آهستگي‌ وارد شود. اگر احساس‌ ناراحتي‌ کرديد، جريان‌ آب‌ را موقتاً قطع‌ کنيد تا درد بر طرف‌ شود. سپس‌ جريان‌ آب‌ را دوباره‌ برقرار سازيد؛ ـ اجازه‌ دهيد حدود يک‌ ليتر آب‌ وارد شود؛ ـ اجازه‌ دهيد مايع‌ بماند تا زماني‌ که‌ احساس‌ ناراحتي‌ کنيد، سپس‌ براي‌ اجابت‌ مزاج‌ بنشينيد.

 • داروها

براي‌ يبوست‌ گاه‌گاهي‌ مي‌توانيد از نرم‌کننده‌ مدفوع‌، يا مسهل‌ها يا تنقيه‌هاي‌ با اثر خفيف‌ استفاده‌ کنيد. از مسهل‌ها يا تنقيه‌ها مرتب‌ استفاده‌ نکيند، زيرا پس‌ از مدتي‌ ممکن‌ است‌ بدون‌ مصرف‌ آنها همواره‌ يبوست‌ داشته‌ باشيد. از مصرف‌ مسهل‌هاي‌ قوي‌ مثل‌ نمک‌هاي‌ اپسوم‌ خودداري‌ کنيد. بهترين‌ مواد مسهل‌، حجيم‌کننده‌هاي‌ مدفوع‌ مثل‌ سبوس‌، پسيليوم‌، پلي‌کاربوفيل‌، و متيل‌ سلولز هستند.

• فعاليت‌

ورزش‌ منظم‌ و آمادگي‌ جسماني‌ مناسب‌ مي‌تواند باعث‌ تحريک‌ روده‌ شوده‌ و به‌ حفظ‌ يک‌ برنامه‌ منظم‌ اجابت‌ مزاج‌ کمک‌ کند.

• رژيم‌ غذايي‌ 

وزانه‌ حداقل‌ 8 ليوان‌ آب‌ بنوشيد. در رژيم‌ غذايي‌ خود موادي‌ مثل‌ سبوس‌، و ميوه‌ها و سبزيجات‌ خام ‌، که‌ باعث‌ حجيم‌ شدن‌ مدفوع‌ مي‌ شوند ، را بگنجانيد . از مصرف‌ غلات‌ و نان‌ تصفيه‌ شده‌    (بدون‌ سبوس‌)، نان‌ روغني‌ يا شيريني‌ آردي‌، و شکر خودداري‌ کنيد.

» » در اين‌ شرايط‌ به‌ پزشک‌ خود مراجعه‌ نماييد

اگر يبوست‌ علي‌رغم‌ مراقبت‌هاي‌ معمول‌ ادامه‌ يابد، خصوصاً اگر تغييري‌ در الگوي‌ طبيعي‌ اجابت‌ مزاج‌ شما به‌ وجود آمده‌ باشد. توجه‌ داشته‌ باشيد که‌ تغيير در الگوي‌ اجابت‌ مزاج‌ ممکن‌ است‌ يکي‌ از علايم‌ اوليه‌ سرطان‌ روده‌ بزرگ‌ باشد.
اگر به‌ همراه‌ يبوست‌، علايمي‌ مثل‌ تب‌ يا درد شديد شکمي‌ وجود داشته‌ باشد.


کلمات کليدي : ،،،،،،،،،،،،،،،،،،،،،،،،