چگونه فردي روشنفکر باشيم؟


"در هر صنعت، فرصت هاي نامحدودي وجود دارد. وقتي ذهن باز باشد، هميشه مرزي وجود دارد."

– چارلز اف. کاترينگ

داشتن ذهن باز به اين معني است که بخواهيد ايده هاي جديد و متفاوت را بررسي يا دريافت کنيد. يعني انعطاف پذير باشيد و خودتان را با تجربيات و ايده هاي جديد وفق دهيد. 
ايجاد يک ذهن باز يکي ديگر از نتايج ارزشمند تفکر انتقادي و استدلال است.

دنياي امروز بيشتر از گذشته در حال تغيير و تحول است. براي همگام شدن با آن بايد نسبت به تجربيات جديد و راه هاي نو نگاه کردن به مسائل فکر بازي داشته باشيم. اگر خودمان را به روز نگه نداريم از تکنولوژي هاي شگفت انگيز جديد مثل اينترنت، تلفن همراه، عکاسي ديجيتال، ipod و امثال آن عقب مي مانيم. اين تکنولوژي ها زندگي ما را ساده تر و هر روز جذاب تر مي کنند.

افرادي که فکر باز و روشني دارند مي توانند نقطه نظراتشان را در مواجهه با واقعيات و اتفاقات جديد تغيير دهند. آنهايي که چنين طرز فکري ندارند، دربرابر هر نوع تغييري مقاومت مي کنند و زندگي برايشان چندان رضايت بخش نيست.

اگر خودمان را به آنچه که مي دانيم و با آن راحت هستيم محدود کنيم، هر روز بيشتر از گذشته خسته و نااميد خواهيم شد.
اجتماع به طور کل آزاد انديش تر شده است و رويدادهايي که سال ها قبل قابل قبول نبودند، امروز پذيرفته مي شوند.
اگر هر روز رويکرد يکساني به زندگي داشته باشيم، علاوه بر اينکه احساس کسالت و خستگي خواهيم کرد، قواي عقلانيمان نيز کاهش پيدا مي کند.
اما اگر از طرف ديگر، به دنبال راه هاي جديدي براي انجام دادن کارها و نگاه کردن به زندگي باشيم، ظرفيت عقلاني خود را هر روز افزايش داده، زندگي برايمان جذاب تر شده و تجربياتمان گسترده تر مي شوند. 
روشنفکر بودن همچنين به ما کمک ميکند راه حل هاي بهتري هم براي مشکلات پيدا کنيم. در قدم اول به ما کمک مي کند از ديدگاه هاي مختلف به يک مشکل نگاه کنيم؛ بعد راه هاي بسيار گسترده تري براي حل آن پيدا خواهيم کرد. وقتي انتخاب هاي بيشتري به خودمان مي دهيم، مطمئناً راه حل هاي بيشتر و بهتري هم در اختيارمان قرار خواهند گرفت. 
و در آخر داشتن فکري باز و روشن به ما کمک مي کند افق فکريمان را گسترش دهيم و انسانهايي خاص تر و جذاب تر باشيم. 

افراديکه ذهني باز و روشن دارند: 

·         ديگران را راحت تر قبول مي کنند و کمتر قضاوت و پيشداوري مي کنند. 
·         خوش بين تر هستند و بيشترين استفاده را از زندگي مي برند. 
·         استرس کمتري دارند چون آمادگي بيشتري براي تغيير دارند.
·         مهارت بيشتري در حل مشکل دارند.
·         دوست دارند بيشتر و بيشتر ياد بگيرند و درنتيجه افراد جالب تري هستند. 

چطور ذهني باز داشته باشيم

مقدمه
ارسطو گفته است، "اين يک نشانه ذهن فرهيخته است که بتواند بدون قبول کردن يک فکر آن را بررسي کند." گوش دادن به ايده هاي سايرين شايد ساده نباشد اما مي تواند راهي بسيار ارزشمند براي ياد گرفتن چيزهاي تازه يا تغيير ديدگاه خود نسبت به زندگي باشد. 

دستورالعمل ها
درجه سختي: ساده
وسائل مورد نياز:
·         زمان و حوصله 
·         علاقه به شنيدن نقطه نظرات ديگران
·         توانايي گرفتن جلوي دهانتان

مراحل
قدم اول: نبايد نياز به اين داشته باشيد که هميشه حق با شما باشد. در فرهنگ ايراني، همه ما دوست داريم که هميشه حق به جانب ما باشد و همه ما تصور مي کنيم که حرف يا فکر ما درست است و اين ما هستيم که به روز ترين و جامع ترين اطلاعات را درمورد همه موضوعات داريم. بايد بفهميد که هيچ کس، نه حتي شما، نمي تواند به همه سوال ها پاسخ دهد. حقيقتي که هرکس مي داند فقط بخشي از حقيقت است. پس اگر نظر يک نفر ديگر هم نسبتاً صحيح باشد چه؟ اين نبايد باعث شود که به سيستم فکري و عقيدتي خودتان شک کنيد، مگر اينکه خودتان بخواهيد. 

قدم دوم: بايد متوجه شويد که عقايد ديگران با ژن ، شخصيت، خلق و خو، تجربيات زندگي، و زمينه تاريخي آن فرد شکل مي گيرد. اين امکان وجود دارد که خود شما اگر در زمان و مکان ديگري به دنيا مي آمديد، يا چيزهاي ديگري را در زندگي تجربه مي کرديد، سيستم فکري و عقيدتي کاملاً متفاوتي داشتيد.

قدم سوم: بايد هنر خوب گوش دادن را تمرين کنيد. اگر حس مي کنيد بايد نظر خودتان را ابراز کنيد، شايد لازم باشد که بعضي جاها زبانتان را گاز گرفته و جلوي دهانتان را بگيريد. حتي اگر با عقايد کسي کاملاً مخالف باشيد، مي توانيد با استفاده از جملاتي که خوددر فرد در حرفهايش استفاده کرده نظر بدهيد. مثلاً بگوييد، "مي دانم منظورت درمورد فلان چيز چيه اما اينجاشو نمي فهمم که..." 

قدم چهارم: کمي تحقيق کنيد. اگر مدام مي گوييد، "چرا بايد يکي اينکارو بکنه؟" يا "هيچوقت نمي تونم تصور کنم که فلان کار رو بکنم" يا "مردم خيلي بي ملاحظه ان!" وامثال آن، شايد بد نباشد که نگاهي به زندگي و طرز فکر ديگران بيندازيد. همانطور که همه ما مي دانيم، اينترنت منع بسيار خوبي از اطلاعات است. داشتن يک دانش کلي درمورد موضوعات مختلف نه تنها فرصتي در اختيارتان مي گذارد که ديدگاهتان را گسترده تر کنيد، بلکه اعتبار بيشتري هم به صحبت هايتان مي دهد.

قدم پنجم: مبارزاتتان را به دقت انتخاب کنيد. گاهي اوقات، هيچوقت قادر نخواهيد بود که نقطه نظر کسي را بفهميد و آنها هم همينطور نمي توانند عقايد شما را درک کنند. ايستادگي کردن روي باورهايتان نبايد لزوماً با دعوا کردن با هر کس هر زمان که درمورد آن صحبت مي کنيد همراه باشد.

نکات کلي و هشدارها

·         کلمات و عبارات مفيد: "اين هم مي تونه درست باشه"؛ "اين با عقل جور در مياد"؛ "به نظر مي رسه که خيلي روي باورهات استواري."؛ "پس عقيده داري که...؟"؛ "منظورت رو خوب متوجه ميشم اما...."؛ "نکته خيلي خوبيه".

·         حرف هاي فردي که نقطه نظرات ديگران را درک مي کند، اعتبار بيشتري دارد.
·         موضوعاتي هست که نمي خواهيد درمورد آن فکر باز و روشن داشته باشيد. اشکالي ندارد. همه ما نياز داريم که روي چيزهايي که فکر مي کنيم صحيح است ايستادگي کنيم.


کلمات کليدي : ،،،،،