تـكــنــيــك هــاي حـــافـــظـــــه(قسمت2)


راهکارهاي يادياري: 

1- آکرونيم(ACRONYM) :
 سرنام عبارت است از واژه اي که از ترکيب حروف نخست چند واژه مجزا پديد آمده باشد. مثل: رادار، ناسا، ايدز و ليزر که اکرونيمهاي زبان انگليسي مي باشند. ناجا="نيروي انتظامي جمهوري اسلامي" نيز يک نمونه از سرنام فارسي است. 

2- آکروستيک(ACROSTIC) :
 اکروستيک يک عبارت ابداعي است که مجموع سرنامهاي آن سرنخ ماده يادسپاري شده ميباشند. مثل "پدرم کار داشت ديروز رفت يزد" که چنانچه سرنام اين واژه ها را کنار هم بگذاريم واحد هاي پول چند کشور پديد مي آيد: پوند، کرون، دلار، دينار، ريال و ين.

3- قافيه سازي (RHYMES):
در اين روش وزن يک واژه را با يک عدد هم وزن همراه سازيد مانند: چهار و ناهار و يا هشت و رشت. همچنين ميتوانيد شکل ماده اطلاعاتي را به يک عدد همشکل نسبت دهيد مانند: عدد يک 1 با شمع و يا عدد هشت انگليسي (8) با ساعت شني. 

4- تقطيع(CHUNKING) :
 در اين روش اطلاعات يکپارچه را به واحدهاي کوچکتر تقسيم بندي ميکنيم. مثلا به خاطر سپردن شماره تلفن هشت رقمي بصورت 88234567 دشوار است اما وقتي اين شماره را به بصورت 882 34 567 تقسيم بندي ميکنيم يادسپاري آن آسانتر ميگردد.

5- داستان سازي (CHAINING):
 در اين روش واژه هاي کليدي را در قالب يک داستان در آوريد. مثلا براي يادسپاري واژه هاي ناپلئون-گوش-در و آلمان از اين نمونه داستان استفاده کنيد: "ناپلئون گوش خود را روي در گذاشته بود تا به حرفهاي آلمانيها گوش دهد" 

6- روش کلمه کليد (KEYWORD METHOD):
 از اين تکنيک براي به ياد سپاري زبان هاي خارجي بهره گيريد. در اين روش ابتدا يک واژه خارجي را انتخاب کنيد، سپس يک واژه فارسي مشابه آن را شناسايي کرده، و در انتها ميان معني واژه بيگانه و واژه فارسي رابطه معنا داري در ذهن خود تصوير سازي کنيد. مثلا: CARTA"" به زبان اسپانيايي به معني " نامه" ميباشد. واژه "کارت تبريک" را شناسايي کرده و "نامه" را به آن ربط دهيد.

7- روش مکان يابي (LOCI METHOD):
 در اين روش ابتدا يک مکان کاملا آشنا را در ذهن خود مجسم کنيد (مثلا منزل خودتان)، سپس هر کدام از مواد اطلاعاتي را که ميخواهيد يادسپاري کنيد در چندين نقطه مشخص منزل خود قرار دهيد (مثلا روي ميز، تختخواب، ميز ناهار خوري، راهرو وغيره)، سپس براي يادآوري، منزل را در ذهن خود تصوير سازي کرده و مواد اطلاعاتي را بازيابي کنيد.

8- بسط اطلاعات و يا پيوند(ASSOCIATIOIN) :
در اين روش پيوند معنا داري ميان اطلاعات جديد و اطلاعات گذشته (آشنا) خود برقرار سازيد. هر اندازه پيوندهاي بين مواد اطلاعاتي بيشتر باشد، راههاي بازيابي آن مواد افزايش مي يابد. يک ماده اطلاعاتي منفرد ممکن است مهجور مانده و به مرور زمان محو و فراموش گردد. اما هرگاه همان ماده منفرد با اطلاعات ديگر متصل و مرتبط گردد، شبکه ارتباطي مستحکم و منسجمي ايجاد خواهد شد که به آساني محو و فراموش نميگردد. همچنين رديابي اطلاعات در اين شبکه اطلاعاتي تسهيل خواهد شد. يادگيري اطلاعات جديد هنگامي که با دانسته هاي قبلي پيوند داده ميشوند، آسانتر صورت ميگيرد.

9- تجسم (IMAGINATION):
 هر قدر اطلاعات را بهتر در ذهن خود تصوير سازي کنيم، يادسپاري موثر تر خواهد بود. 

10- بارفتار (CONTEXT):
ثابت گرديده يادآوري اطلاعات، تحت شرايط مشابه زمان يادسپاري، آسانتر تر انجام ميگيرد. بنابراين هنگام مطالعه دروس خود، در شرايطي مطالعه کنيد که با شرايط مکاني که ميخواهيد امتحان دهيد يکسان باشد. مثلا روي ميز و در سکوت مطالعه کنيد و نه بصورت دراز کش ويا روي تختخواب. بازآفريني بافتاري که در آن يادگيري صورت گرفته است در يادآوري اطلاعات بسيار موثر ميباشد. مثلا هنگامي که مطلب خاصي را نتوانستيد به خاطر آوريد، ببينيد در کجاي جزوه و يا کتاب آن مطلب را به خاطر سپرده ايد و يا در چه بافت زماني ومکاني واقع بوده ايد. 

• نکات کليدي ديگر براي برخورداري از يک حافظه قوي: 

1- حافظه خود را سازماندهي کنيد. براي جلوگيري از اختلاط اطلاعات با يکديگر و برخورداري از يک حافظه منسجم، اطلاعات را در دسته بنديهاي معنا داري قرار دهيد. 

2- درک کردن اطلاعات در به يادسپاري تاثير گذار است. مطالب را سطحي و طوطي وار به حافظه نسپاريد. ابتدا آنها را خوب درک کنيد.   

3- حافظه خود را تحريک کنيد. سعي کنيد هر از گاهي يک مهارت جديد را به مهارتهاي پيشين خود اضافه کنيد. اگر کارمند هستيد ياد بگيريد شطرنج بازي کنيد، اگر ورزش کار هستيد کار با رايانه را بياموزيد، اگر برنامه نويس ميباشيد نقاشي کردن را ياد بگيريد. با اين کار مدارات نوروني مغز خود را تحريک به رشد خواهيد کرد.

4- تمرکز حواس را فرا گيريد. سعي نکنيد تمام جزئيات را در همان وهله نخست درک کنيد، تنها همه حواس خود را به اطلاعاتي که ميخواهيد به خاطر بسپاريد متمرکز کنيد. اجازه ندهيد افکار نامربوط و مزاحم ذهن شما را مشغول سازند.

5- آرامش خود را حفظ کنيد. بدون آرامش خاطر، شما قادر به تمرکز کردن نخواهيد بود. ثابت گرديده کورتيزول، هورمون استرس، در يادسپاري اطلاعات جديد و يادآوري اطلاعات پيشين ممانعت بعمل مي آورد. کورتيزول با کاهش خونرساني به هيپوکامپوس عملکرد آن را مختل کرده و به آن صدمه ميزند. بنابراين استرس و تنش تاثيرات سوئي بر حافظه بجاي ميگذارد.

6- حافظه خود را با مصرف مواد غذايي خاص بهبود بخشيد. (به مقاله غذاي مغز رجوع کنيد)

7- خواب کافي لازمه داشتن يک حافظه پويا و کارآمد است. بنابراين به اندازه کافي بخوابيد و الگوي خواب خود را نظم دهيد.

8- مصرف سيگار اکسيژن رساني به مغز را کاهش داده و بروي حافظه شما تاثير مستقيم مي گذارد بنابراين از کشيدن سيگار خودداري کنيد.

9- مصرف مقادير اندک الکل نيز در اندوزش اطلاعات تداخل ايجاد ميکند، بويژه روي حافظه کوتاه مدت. بنابراين از مصرف مشروبات الکلي پرهيز کنيد.   

10- مصرف مواد غذايي حاوي کافئين تمرکز و حافظه کوتاه مدت شما را تقويت ميکند. 

11- هنگام به يادسپاري از تصاوير واضح، رنگين و آميخته با احساسات استفاده کنيد، چرا که يادآوري آنها سهل تر است.

12- از تمام حواس خود در روند رمزگرداني اطلاعات استفاده کنيد. ياد يارهاي مغز شما شامل:
اصوات، رايحه ها، حرکات، احساسات، ساختارها، تصاوير، نمادها، رنگها، مکانها، زبان، هيجانات، طعم ها و حس لامسه ميباشند. مثلا براي يادسپاري "سيب" شکل ظاهري، طعم، بو، رنگ و حس لامسه مربوط به آن را تواما به خاطر بسپاريد و با صداي بلند واژه سيب را ادا کنيد.

13- از حس شوخ طبعي در به خاطر سپردن اطلاعات بهره جوييد. هنگامي که مواد اطلاعاتي با عنصر شوخ طبعي در مي آميزد يادآوري آن آسانتر ميگردد. اطلاعات را با موضوعات بامزه، خنده دار و عجيب وغريب همراه سازيد.

14- انگيزه و تمايل به يادگيري در روند يادسپاري حائز اهميت است. وقتي شما علاقه و انگيزه به يادگيري مطلبي نداشته باشيد بالطبع يادسپاري آن مطلب ناکارآمد خواهد بود. 

15- مغز خود را ورزش دهيد. يک يا چند حس خود را بطور بديع و خلاقانه اي درگير کنيد. مثلا اگر عادت داريد با دست راست خود مسواک بزنيد، چند روز با دست چپ خود مسواک بزنيد-و يا غذا را در کنار خانواده خود در کمال آرامش و سکوت صرف کنيد-و يا با چشمان بسته دوش بگيريد.- کارهاي غير منتظره و غير معمول انجام دهيد- مسير بازگشت به منزل خود را تغيير دهيد- و يا مرکز خريد خود را تغيير دهيد. 

16- به خاطر داشته باشيد تکرار و مرور ذهني اصول اوليه يادگيري و به يادسپاري ميباشند. 

17- از نمودارها، اشکال و نمادها بيشتر استفاده کنيد. نمادها قادرند اطلاعات پيچيده را بطور سريع و موثر رمزگرداني کنند.

18- از حافظه عضله (حرکتي) خود کمال استفاده را بريد. حافظه حرکتي بسيار نيرومند و موثر است. يادگيري اطلاعات بصورت عملي بندرت فراموش ميگردند. به همين خاطر است که شما هيچگاه دوچرخه سواري را از ياد نخواهيد برد، حتي اگر 20 سال هم سوار دوچرخه نشويد. 

19- مراقب باشيد يادگيري سطحي شما را گمراه نکند. بازشناسي(RECOGNITION) يک يادگيري سطحي است. در بازشناسي شما تنها در صورتي اطلاعات را به خاطر مي آوريد که، يا با آنها مستقيما مواجه شويد و يا سرنخ هايي مرتبط با آنها به شما ارائه گردد. اما در يادآوري (RECALL) بدون کمک سر نخها شما قادرخواهيد بود، اطلاعات را بازيابي کنيد. بنابراين يادآوري عميق تر از بازشناسي است. نمونه عيني بازشناسي آزمونهاي چند گزينه اي (تستي) و نمونه عيني يادآوري آزمونهاي تشريحي ميباشند. هنگامي که شما مطلبي را مطالعه ميکنيد به تصور اينکه کاملا مطلب را فراگرفته ايد (به خاطر اثر حافظه بازشناسي) از مرور مجدد آن خودداري ميکنيد. اما تنها زماني ميتوانيد از يادگيري خود يقين حاصل کنيد که کتاب وي ا جزوه خود را کاملا ببنديد و هر چه که آموخته ايد را بروي کاغذ آوريد.

20- با شکم پر مطالعه نکرده و يا سر امتحان حاضر نشويد. هنگامي که معده شما پر است خون فراواني به سمت معده و روده سرازير ميگردد تا عمل هضم انجام گيرد. از اينرو خون کمتري به مغز رسيده و کارايي ذهن شما کاهش مي يابد.  

21- هورموني موسوم به گرلين(GHRELIN) که توسط معده ترشح ميگردد، بروي هيپوکامپوس اثر نيرومندي بجاي ميگذارد. سطح اين هورمون زماني که معده شما خالي است افزايش يافته و اشتها را تحريک ميکند. اين هورمون با تاثير بروي هيپوکامپوس حافظه را تقويت ميکند. بنابراين يادگيري با شکم خالي بهتر انجام ميگيرد. 

22- ثابت گرديده هورمون لپتين (LEPTIN) که توسط سلولهاي چربي ترشح ميگردد، کنترل دريافت غذا، وزن و مهار اشتها را بعهده داشته و سبب افزايش ارتباطات بين سلولي در هيپوکامپوس ميگردد. به همين خاطر ممکن است چاقي روند يادگيري وحافظه را کند و دشوار سازد.    

23- مثبت انديشي و اعتماد بنفس نيز در يادگيري و حافظه تاثير گذار است. چنانچه شما يادسپاري مطلبي را غير ممکن بدانيد، بالطبع نخواهيد توانست مواد اطلاعاتي را بدرستي به خاطر بسپاريد. 

• در حين امتحان اگر مطلبي را فراموش کرديد چه کار کنيد؟  

1- خونسردي خود راحفظ کنيد. تلاش براي ياداوري مطالب فراموش شده منجر به هيجانزدگي مفرط و اضطراب در شما ميگردد، که در روند يادآوري تداخل ايجاد ميکند. چشمان خود را ببنديد ونفس عميقي بکشيد.

2- سوال را به حال خود رها کنيد. سوال بي پاسخ مانده را علامت بزنيد و به سراغ ساير پرسشها رويد. اين کار چند حسن دارد:
1- وقت شما بي جهت تلف نميشود
2- از مضطرب شدن شما جلوگيري ميکند
3 -شايد اگر مجددا پس از چند دقيقه به سوال مزبور بازگرديد پاسخ آن يادتان بيايد
4- و از همه مهم تر ممکن است در طي پاسخدهي به ساير سوالات به واژه ها و مفاهيمي برخورد کنيد که در يادآوري پاسخ سوال مزبور، به شما کمک شاياني بکند. 

3- تلاش مستقيم براي يادآوري واژه و يا مفهوم اصلي، کاملا غلط است.جاي آن سعي کنيد چيزهاي مشابه آن را ياداوري کنيد. و يا بافتاري را که يادگيري در آن صورت گرفته است را بازسازي کنيد. و يا از پيوندها بهره گيريد .

***************************
جمع آوري و ويرايش شده توسط وبسايت دنياي علمي ، آموزشي و سرگرمي

نظرات،پيشنهادت خو را در باب اين مطلب براي ما ارسال كنيد.
در صورت تمايل مي توانيد در نظر سنجي وبلاگ شركت كنيد.
در صورت وجود هر گونه اشكال در متن،لينك هاي وبلاگ حتما به گزارش دهيد.


کلمات کليدي : ،،،،،،،،،،،،،،،