معاينه‌ مصدوم‌

پس‌ از گرفتن‌ شرح‌ حال‌ و پرسش‌ درباره‌ علايم‌ مصدوم، بايد شخص‌ را به‌طور مفصل‌ مورد معاينه‌ قرار دهيد. طي‌ اين‌ اقدام‌، ممکن‌ است‌ مجبور به‌ حرکت‌ دادن‌ مصدوم‌ يا خارج‌ کردن‌ لباس‌هاي‌ وي‌ باشيد، اما اطمينان‌ حاصل‌ کنيد که‌ او را بيش‌ از حدي‌ که‌ واقعاً ضروري‌ است‌، حرکت‌ نمي‌دهيد. هميشه‌، معاينه‌ را از سر شروع‌ کنيد و به‌ سمت‌ پايين‌ ادامه‌ دهيد؛ اين‌ روش‌ «سر تا پا» هم‌ به‌ خوبي‌ به‌ خاطر سپرده‌ مي‌شود و هم‌ کامل‌ و جامع‌ است‌.

• ارزيابي‌ سر تا پا
1) دست‌هاي‌ خود را به‌ دقت‌ روي‌ پوست‌ سر حرکت‌ دهيد تا هر گونه‌ خونريزي‌، تورم‌ يا فشردگي‌ را که‌ ممکن‌ است‌ نشانه‌ شکستگي‌ احتمالي‌ باشد، لمس‌ کنيد. در صورتي‌ که‌ مشکوک‌ به‌ آسيب‌ گردني‌ هستيد، مراقب‌ باشيد که‌ مصدوم‌ را حرکت‌ ندهيد.
2) از راه‌ هر دو گوش‌ و به‌طور واضح‌ با مصدوم‌ صحبت‌ کنيد تا بفهميد که‌ آيا به‌ شما پاسخ‌ مي‌دهد و يا مي‌تواند بشنود. هريک‌ از گوش‌ها را از لحاظ‌ خروج‌ خون‌ يا مايع‌ زلال‌ (يا هر دو) بررسي‌ کنيد. اين‌ ترشحات‌ مي‌توانند نشانه‌هاي‌ آسيب‌ در داخل‌ جمجمه‌ باشند.
3) هر دو چشم‌ را معاينه‌ کنيد. توجه‌ کنيد که‌ آيا هر دو چشم‌ باز هستند يا خير. به‌ اندازه‌ مردمک‌ها توجه‌ کنيد، آيا اندازه‌ آنها برابر است‌ (همان‌طور که‌ بايد باشد) و آيا به‌ نور واکنش‌ نشان‌ مي‌دهند (وقتي‌ نور روي‌ مردمک‌ها مي‌افتد، بايد تنگ‌ شوند). در سفيدي‌ چشم‌ها به‌ دنبال‌ اجسام‌ خارجي‌، خون‌ يا کبودي‌ بگرديد.
4) بيني‌ را هم‌ مثل‌ دو گوش‌ از نظر وجود ترشحات‌ بررسي‌ کنيد. هريک‌ از سوراخ‌هاي‌ بيني‌ را از نظر خروج‌ خون‌ يا مايع‌ زلال‌ (يا ترکيب‌ اين‌ دو) معاينه‌ کنيد. هريک‌ از اين‌ ترشحات‌ مي‌تواند به‌ معناي‌ آسيبي‌ در داخل‌ جمجمه‌ باشد.
5) به‌ سرعت‌، عمق‌ و نوع‌ تنفس‌ (راحت‌ يا سخت‌، صدادار يا آرام‌) توجه‌ کنيد. به‌ بوي‌ تنفس‌ توجه‌ کنيد. داخل‌ دهان‌ را به‌ آرامي‌ نگاه‌ و لمس‌ کنيد و دنبال‌ هر چيزي‌ که‌ ممکن‌ است‌ راه‌ تنفسي‌ را مسدود کند، بگرديد. اگر مصدوم‌ دندان‌ مصنوعي‌ دارد و اين‌ دندان‌ها سالم‌ هستند و در محل‌ خود قرار دارند، به‌ آنها دست‌ نزنيد. به‌ دنبال‌ زخم‌ در دهان‌ يا نامنظمي‌ در دندان‌ها بگرديد. لب‌ها را از نظر سوختگي‌ بررسي‌ کنيد.
6) به‌ رنگ‌، درجه‌ حرارت‌ و وضعيت‌ پوست‌ توجه‌ کنيد: آيا پوست‌ مصدوم‌، رنگ‌پريده‌، برافروخته‌ يا خاکستري‌ ـ آبي‌ (کبود) است‌؟ آيا گرم‌ يا سرد، خشک‌ يا مرطوب‌ است‌؟ به‌ عنوان‌ مثال‌، پوست‌ رنگ‌پريده‌، سرد و عرق‌ کرده‌ به‌ معناي‌ شوک‌ است‌؛ صورت‌ گرم‌ و برافروخته‌، حاکي‌ از تب‌ يا ضعف‌ ناشي‌ از گرما است‌. ته‌رنگ‌ آبي‌ نشانه‌ کمبود اکسيژن‌ است‌؛ اين‌ نشانه‌ را خصوصاً در لب‌ها، گوش‌ها و صورت‌ جستجو کنيد.
7) لباس‌هاي‌ پوشاننده‌ گردن‌ مصدوم‌ را شل‌ کنيد و به‌ دنبال‌ نشانه‌هايي‌ مثل‌ پلاک‌ حاوي‌ هشدار طبي‌ يا يک‌ سوراخ‌ به‌ جا مانده‌ از عمل‌ جراحي‌ (دريچه‌) در راه‌هاي‌ تنفسي‌ بگرديد. دست‌هاي‌ خود را به‌ ملايمت‌ در طول‌ ستون‌ فقرات‌ (از قاعده‌ جمجمه‌ به‌ سمت‌ پايين‌ تا جايي‌ که‌ امکان‌ دارد) بدون‌ بهم‌ زدن‌ وضعيت‌ مصدوم‌، حرکت‌ دهيد؛ به‌ هر گونه‌ نامنظمي‌، تورم‌ يا حساسيت‌ در لمس‌ توجه‌ کنيد.
8) از مصدوم‌ بخواهيد که‌ نفس‌ عميقي‌ بکشد و دقت‌ کنيد که‌ آيا قفسه‌ سينه‌ به‌طور يکنواخت‌، راحت‌ و يکسان‌ در دو طرف‌، باز مي‌شود يا خير. قفسه‌ سينه‌ را براي‌ بررسي‌ وجود تغيير شکل‌، نامنظمي‌ يا حساسيت‌ و درد، لمس‌ کنيد. از مصدوم‌ بپرسيد که‌ آيا ضمن‌ تنفس‌، احساس‌ غژغژ دارد و صداهاي‌ غيرطبيعي‌ را سمع‌ کنيد. دقت‌ کنيد که‌ آيا مصدوم‌ ضمن‌ تنفس‌ درد دارد يا خير. به‌ دنبال‌ خونريزي‌ بگرديد.
9) با ملايمت‌ هر دو استخوان‌ ترقوه‌ و شانه‌ها را لمس‌ کرده‌، هرگونه‌ تغيير شکل‌، نامنظمي‌ يا حساسيت‌ در لمس‌ را مدنظر قرار دهيد.
10) از مصدوم‌ بخواهيد که‌ اندام‌ بالايي‌ خود را در هريک‌ از مفاصل‌ آرنج‌، مچ‌ و مفاصل‌ انگشتان‌، تا و سفت‌ کند و از اين‌ طريق‌ حرکات‌ اين‌ مفاصل‌ را بررسي‌ کنيد. حس‌ انگشتان‌ مصدوم‌ را از نظر طبيعي‌ بودن‌ کنترل‌ کنيد و دقت‌ کنيد که‌ آيا وي‌ احساس‌ غيرطبيعي‌ در اندام‌هايش‌ دارد يا خير. به‌ رنگ‌ انگشتان‌ توجه‌ کنيد: اگر نوک‌ انگشتان‌ رنگ‌پريده‌ يا خاکستري‌ ـ آبي‌ باشند، احتمالاً مشکلي‌ در گردش‌ خون‌ وجود دارد. محل‌هاي‌ تزريق‌ با سوزن‌ را در روي‌ ساعد جستجو کنيد و به‌ دنبال‌ دستبند حاوي‌ هشدار طبي‌ بگرديد. نبض‌ مصدوم‌ را در ناحيه‌ مچ‌ يا گردن‌ بگيريد.
11) اگر حرکات‌ اندام‌ها مختل‌ شده‌ يا حس‌ آنها از بين‌ رفته‌ است‌، براي‌ معاينه‌ ستون‌ فقرات‌ مصدوم‌ را جابه‌جا نکنيد زيرا اين‌ نشانه‌ها به‌ معناي‌ آسيب‌ نخاع‌ هستند. در غير اين‌ صورت‌، دست‌ خود را به‌ ملايمت‌ به‌ پشت‌ مصدوم‌ برده‌، با لمس‌ ستون‌ فقرات‌ در طول‌ آن‌، به‌ دنبال‌ تورم‌ يا حساسيت‌ در لمس‌ بگرديد.
12) براي‌ يافتن‌ شواهدي‌ از خونريزي‌ و تشخيص‌ سفتي‌ ديواره‌ عضلاني‌ شکم‌ يا وجود حساسيت‌ در لمس‌ آن‌، به‌ آرامي‌ شکم‌ مصدوم‌ را لمس‌ کنيد.
13) دو طرف‌ استخوان‌ لگن‌ را لمس‌ کرده‌، با حرکت‌ دادن‌ لگن‌ به‌طور ملايم‌، به‌ دنبال‌ نشانه‌هاي‌ شکستگي‌ بگرديد. لباس‌هاي‌ مصدوم‌ را از نظر وجود شواهدي‌ از بي‌اختياري‌ ادرار يا مدفوع‌ يا خونريزي‌ از سوراخ‌هاي‌ بدن‌، کنترل‌ کنيد.
14) از مصدوم‌ بخواهيد که‌ هريک‌ از اندام‌هاي‌ پاييني‌ خود را به‌ نوبت‌ بلند کند و مچ‌ پا و زانوي‌ خود را حرکت‌ دهد. با مشاهده‌ اندام‌ و لمس‌ آن‌، به‌ دنبال‌ خونريزي‌، تورم‌، تغيير يا حساسيت‌ در لمس‌ بگرديد.
15) حرکات‌ و حس‌ انگشتان‌ پا را بررسي‌ کنيد. به‌ رنگ‌ پوست‌ انگشتان‌ نگاه‌ کنيد: پوست‌ خاکستري‌ ـ آبي‌ مي‌تواند نشانه‌اي‌ از مختل‌ شدن‌ گردش‌ خون‌ يا آسيب‌ ناشي‌ از سرما باشد


کلمات کليدي : ،،،،،،،،،